­čśŐD├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝n├╝z Kutlu Olsun­čśŐ

D├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝ ya da D├╝nya Emek├ži Kad─▒nlar G├╝n├╝ her y─▒l 8 Mart'ta kutlanan ve Birle┼čmi┼č Milletler taraf─▒ndan tan─▒mlanm─▒┼č uluslararas─▒ bir g├╝nd├╝r. ─░nsan haklar─▒ temelinde kad─▒nlar─▒n siyasi ve sosyal bilincinin geli┼čtirilmesine, ekonomik, siyasi ve sosyal ba┼čar─▒lar─▒n─▒n kutlanmas─▒na ayr─▒lmaktad─▒r.
8 Mart 1857 tarihinde ABD'nin New York kentinde 40.000 dokuma i┼č├žisi daha iyi ├žal─▒┼čma ko┼čullar─▒ istemiyle bir tekstil fabrikas─▒nda greve ba┼člad─▒. Ancak polisin i┼č├žilere sald─▒rmas─▒ ve i┼č├žilerin fabrikaya kilitlenmesi, arkas─▒ndan da ├ž─▒kan yang─▒nda i┼č├žilerin fabrika ├Ân├╝nde kurulan barikatlardan ka├žamamas─▒ sonucunda 129 kad─▒n i┼č├ži can verdi. ─░┼č├žilerin cenaze t├Ârenine 10.000'i a┼čk─▒n ki┼či kat─▒ld─▒.


26 - 27 A─čustos 1910 tarihinde Danimarka'n─▒n Kopenhag kentinde 2. Enternasyonale ba─čl─▒ kad─▒nlar toplant─▒s─▒nda (Uluslararas─▒ Sosyalist Kad─▒nlar Konferans─▒) Almanya Sosyal Demokrat Partisi ├Ânderlerinden Clara Zetkin, 8 Mart 1857 tarihindeki tekstil fabrikas─▒ yang─▒n─▒nda ├Âlen kad─▒n i┼č├žiler an─▒s─▒na 8 Mart'─▒n "Internationaler Frauentag" (International Women's Day - D├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝) olarak an─▒lmas─▒ ├Ânerisini getirdi ve ├Âneri oybirli─čiyle kabul edildi.


─░lk y─▒llarda belli bir tarih saptanmam─▒┼čt─▒ fakat her zaman ilkbaharda an─▒l─▒yordu. Tarihin 8 Mart olarak saptan─▒┼č─▒ 1921'de Moskova'da ger├žekle┼čtirilen 3. Uluslararas─▒ Kad─▒nlar Konferans─▒'nda (3. Enternasyonal Kom├╝nist Partiler Toplant─▒s─▒) ger├žekle┼čti. Ad─▒ da "D├╝nya Emek├ži Kad─▒nlar G├╝n├╝" olarak belirlendi. Birinci ve ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ y─▒llar─▒ aras─▒nda baz─▒ ├╝lkelerde an─▒lmas─▒ yasaklanan D├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝, 1960'l─▒ y─▒llar─▒n sonunda Amerika Birle┼čik Devletleri'nde de anmaya ba┼članmas─▒yla daha g├╝├žl├╝ bir ┼čekilde g├╝ndeme geldi. Birle┼čmi┼č Milletler Genel Kurulu, 16 Aral─▒k 1977 tarihinde 8 Mart'─▒n "D├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝" olarak an─▒lmas─▒n─▒ kabul etti. Birle┼čmi┼č Milletler'in sitesinde g├╝n├╝n tarihine ili┼čkin b├Âl├╝mde, kutlaman─▒n New York'ta ├Âlen i┼č├žilerin an─▒s─▒na yap─▒ld─▒─č─▒ yaz─▒lmam─▒┼čt─▒r.

T├╝rkiye'de 8 Mart D├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝ ilk kez 1921 y─▒l─▒nda "Emek├ži Kad─▒nlar G├╝n├╝" olarak kutlanmaya ba┼čland─▒. 1975 y─▒l─▒nda ve onu izleyen y─▒llarda daha yayg─▒n, ve y─▒─č─▒nsal olarak kutland─▒, kapal─▒ mekanlardan sokaklara ta┼č─▒nd─▒. "Birle┼čmi┼č Milletler Kad─▒nlar On Y─▒l─▒" program─▒ndan T├╝rkiye'nin de etkilenmesiyle, 1975 y─▒l─▒nda "T├╝rkiye 1975 Kad─▒n Y─▒l─▒" kongresi yap─▒ld─▒. 12 Eyl├╝l 1980 Askeri Darbesi'nden sonra d├Ârt y─▒l s├╝reyle herhangi bir kutlama yap─▒lmad─▒. 1984'ten itibaren her y─▒l ├že┼čitli kad─▒n ├Ârg├╝tleri taraf─▒ndan "D├╝nya Kad─▒nlar G├╝n├╝" kutlanmaya devam ediliyor.


Yorum G├Ânder

0 Yorumlar